Rola Przeciwutleniaczy W Zapobieganiu I Leczeniu Chorób Układu Krązenia

Stosując dietę bogatą w warzywa i owoce wprowadzamy do organizmu bioflawonoidy wykazujące działanie antyoksydacyjne. Przeciutleniające właściwości bioflawonoidów mogą być tłumaczone obecnością nienasyconych wiązań w szkielecie węglowym oraz oksydo-redukcyjnymi właściwościami grup hydroksylowych, czyli podstawników składających się z tlenu i wodoru.

Z badań naukowych wiemy, że potencjał przeciwutleniający bioflawonoidów jest wprost proporcjonalny do liczby posiadanych przez nie grup hydroksylowych (OH). Proantocyjanidyny należące do rodziny bioflawonoidów i wykazujące najsilniejsze działanie przeciwutleniające mają tych grup aż 10.

Proantocyjanidyny są złożonymi polifenolami powstałymi w wyniku akumulacji wielu cząstek tej samej substancji - katechiny. Charakteryzują się one wyjątkowymi właściwościami prozdrowotnymi. Mają zdolność regeneracji tkanek, wzmacniają naczynia, a więc polepszają ich sprężystość, a to z kolei poprawia wydolność przepływu krwi. Zdolność proantocyjanidyn do regeneracji tkanek wynika z ich powinowactwa do kolagenu a zwłaszcza do włókien ścian naczyniowych. Jako przeciwutleniacze związki te zapobiegają oksydacji "złego" cholesterolu (LDL), blokują aktywność enzymów biorących udział w skurczu naczyń obniżając ciśnienie tętnicze krwi. Mają również właściwości hamowania agregacji płytek krwi, zabezpieczając przed tworzeniem skrzeplin przy ścianach naczyń (zmniejszają niebezpieczeństwo zakrzepicy). Agregację płytek krwi nasila dym papierosowy a także stres. Proantocyjanidyny neutralizują wolne rodniki zawarte w dymie oraz zapobiegają skutkom reakcji stresowej.

Proantocyjanidyny obficie występują w kwiatach, nasionach i korze wielu roślin a także w skórce i pestkach winogron, w skórce i liściach borówki, liściach miłorzębu dwuklapowego (Gingko biloba) oraz liściach brzozy. Natomiast w roślinach jadalnych proantocyjanidyny występują w mniejszym stężeniu. Najwięcej tych związków zawiera cynamon i kakao.

ZAWARTOŚĆ PROANTOCYJANIDYN W RÓŻNYCH POKARMACH: w mg/100g
(Baza danych Departamentu Rolnictwa USA).
Cynamon............................................. 8108
Kakao w proszku.................................. 1373
Czerwona fasola.................................... 563
Orzechy laskowe..................................... 501
Żurawiny................................................. 418
Borówka leśna........................................ 329
Truskawka.............................................. 145
Jabłko (czerwony Delicious ze skórką)... 128
Czerwone wino......................................... 62
Malina...................................................... 30
Sok żurawinowy........................................ 13
Olej z pestek winogron.............................. 0

Proantocyjanidyny odkrył francuski badacz doktor Jaques Masquelier, w korze francuskiej sosny nadmorskiej, a w 1951 r opatentował technikę ekstrakcji tych związków z kory sosny. Znaczenie proatocyjanidyn w zapobieganiu oraz leczeniu chorób układu krążenia potwierdzają liczne badania. Między innymi stwierdzono, że iniekcje suplementu proantocyjanidolu zwiększały odporność tętnic mózgowych i zmniejszały ryzyko krwawienia. Inny eksperyment przeprowadził prof. H. Chaussat z Uniwersytetu Bordeaux. Profesor podał grupie osób w wieku od 37 do 85 lat po 100 mg proantocyjanidolu, a po 72 godzinach stwierdził u nich wzrost wytrzymałości kapilar o 140%.Kapilary i włośniczki są mikroskopijnymi naczyniami włosowatymi zbudowanymi z jednej, cienkiej warstwy komórek. Naczynia włosowate dostarczają tlenu i składników odżywczych do poszczególnych komórek organizmu oraz odbierają zbędne produkty metabolizmu komórkowego. W naczyniach włosowatych krew przepływa bardzo wolno.

Badania wykazały, że bioflawonoidy chronią kapilary na trzech poziomach. 1.Chronią tkankowe zasoby witaminy C niezbędnej do produkcji kolagenu, a włókna kolagenowe są z kolei niezbędne do prawidłowego funkcjonowania kapilar, zapewniając im odpowiednie "rusztowanie" łącznotkankowe. 2.Przylegają do włókien kolagenowych dając im dodatkowe wzmocnienie. 3.Chronią cienkie ściany kapilar przed atakiem wolnych rodników. Przeciwdziałając nadmiernej kruchości i przepuszczalności naczyń włosowatych, bioflawonoidy zapobiegają wybroczynom (siniakom), a także innym problemom naczyniowym, zwłaszcza dotyczącym kończyn dolnych. Chronią również błonę komórkową krwinek czerwonych przed uszkodzeniem i utratą sprężystości niezbędnej do przeciskania się przez wąskie kapilary.

Badania nad wpływem bioflawonoidów na występowanie chorób układu krążenia przez wiele lat prowadził doktor Passwater. W eksperymencie brały udział 17894 osoby w wieku od 50 do 98 lat. Osoby te przez 9 lat przyjmowały suplementy przeciwutleniaczy. Po 9 latach w grupie stale przyjmującej suplementy wykazano znacznie niższą częstość występowania chorób układu krążenia. Doktor Mansan ze szpitala ginekologicznego w Bostonie przez 8 lat badała sposób odżywiania 87245 kobiet i stwierdziła, że przyjmowanie 25000 j.m. beta-karotenu dziennie zmniejsza ryzyko chorób mózgowo-naczyniowych o 40% i choroby niedokrwiennej serca o 22% w porównaniu z ryzykiem dotyczącym kobiet, których dieta zawierała nie więcej niż 10000 j.m. beta-karotenu dziennie. Karotenoidy występują w dyni, marchwi, kabaczkach, cukinii, melonach, burakach, batatach, spirulinie i innych glonach morskich, brokułach, jarmużu, zielonych warzywach liściastych, morelach, jeżynach oraz w innych warzywach i owocach o zabarwieniu zielonym, żółtym, pomarańczowym i czerwonym.

Literatura: Frederic Le Cren, Przeciwutleniacze rewolucja w medycynie XXI wieku, Warszawa, 2006

Czerwone Wino I Dobroczynny Resweratrol

Winogrona należą do najstarszych i najbardziej rozpowszechnionych owoców na świecie.Badania skamieniałości wykazują, że dzika winorośl występowała już sześćdziesiąt milionów lat temu. Po ociepleniu się klimatu przed dwudziestoma pięcioma milionami lat rosła nawet na Alasce i w Grenlandii. Dopiero po okresach zlodowaceń zasięg winorośli ograniczył się do rejonów dzisiejszej Armenii i Gruzji.

Winogrona zawierają bardzo dużo cukru i dlatego szybko fermentują. Prawdopodobnie, kiedy ludzie odkryli tę właściwość zaczęli produkować wino. Badając najstarsze, zachowane pestki stwierdzono, że wino produkowano już około 7000 do 5000 lat przed Chrystusem. Najpierw miało to miejsce na Kaukazie a potem w Mezopotamii. W Mezopotamii znaleziono amfory ze śladami wina, prawdopodobnie z okresu 3500 lat p.n.e.

Pierwotną, prymitywną uprawę winorośli udoskonalili Egipcjanie, którzy uważali wino za dar Ozyrysa, boga wskrzeszenia i wiosennego odrodzenia przyrody. O tym, że wino było dla nich ważne świadczą freski w grobowcach władców egipskich. W Egipcie wino było rozpowszechnione, piła je zarówno arystokracja jak i gorzej urodzeni. W całym basenie Morza Śródziemnego produkcja wina upowszechniła się dopiero za czasów greckich (kult greckiego boga wina Dionizosa). Rzymianie udoskonalili uprawę winorośli i rozwinęli handel winem (kult rzymskiego boga wina Bachusa). Dzięki Rzymianom wino dotarło do wybrzeży Iberii (dzisiejsza Hiszpania i Portugalia) a także do Galii (Francja) i Germanii (Niemcy). Do dzisiaj regiony te są głównymi producentami wina w skali światowej.

Po zielonej herbacie, czerwone, gronowe wino jest drugim prozdrowotnym napojem. Należy go pić podczas posiłku. Zalecana dzienna dawka to 200ml dla pań i 250 ml dla panów. Twórca medycyny Hipokrates mówił: "Wino jest czymś cudownie odpowiednim dla człowieka zarówno w zdrowiu jak i w chorobie; należy je podawać stosownie i z odpowiednią miarą, zależnie od indywidualnej konstytucji każdego". Zalecał go jako środek leczniczy. Rzymianie również doceniali terapeutyczne właściwości wina. Pliniusz Starszy (23-79), autor Historii Naturalnej, uważał, że "wino samo w sobie jest lekiem, karmi krew człowieka, raduje jego żołądek i łagodzi smutek i troskę." W średniowieczu wino stało się integralnym składnikiem praktyk medycznych. W traktatach medycznych pierwszej szkoły lekarskiej, powstałej w X wieku w Salerno koło Neapolu napisano: " czyste wino ma wiele zalet (..) i daje człowiekowi silne zdrowie (...), pijcie go mało, ale niech będzie dobre". Podobne zalecenia głoszono na uniwersytecie w Montpellier (1221), największej w tym czasie europejskiej uczelni medycznej. W księgach tej szkoły wpisano wino jako główny składnik leków. Luis Pasteur, jako znany już mikrobiolog uważał wino za "napój najzdrowszy i najbardziej higieniczny, jaki istnieje".

Przez te wszystkie wieki, wiara w dobroczynną moc wina oparta była na intuicji, a nie wiedzy medycznej. Dopiero w XX wieku wykazano, że czerwone wino nie jest takim alkoholem jak inne. Jest to najbardziej złożony napój w ludzkiej diecie. Różni się on znacznie składem od wina białego. Różnice te wynikają z procesów produkcji wina białego i czerwonego. W procesie wytwarzania wina białego szybko usuwa się pestki i skórki, natomiast podczas produkcji czerwonego wina długotrwała fermentacja całych winogron umożliwia ekstrakcję jednych związków oraz modyfikację struktury innych. Duża zawartość polifenoli w winie wynika także z braku tlenu w zamkniętych butelkach co zapobiega utlenianiu związków.

W wyniku długotrwałej fermentacji, w czerwonym winie znajduje się kilkaset związków, głównie z rodziny polifenoli. W jednym litrze może się ich znajdować nawet do 2 gramów. W dużych ilościach występują kwasy fenolowe, antocyjanidyny, proantocyjanidyny i flawonole. Polifenole są obecne głównie w pestkach i skórkach winogron. Spośród polifenoli występujących w czerwonym winie największym zainteresowaniem cieszy się resweratrol. Jest on odpowiedzialny za prozdrowotne działanie czerwonego wina. Zawartość resweratrolu w czerwonym winie nie jest zbyt duża (od 1 - 7 mg w litrze).

Resweratrol jest fitohormonem, wyizolowanym po raz pierwszy w 1940 roku z kłączy ciemiężycy (Veratrum grandiflorum). "Resweratrol" dosłownie znaczy "rzecz z Veratrum". Jego obecność w winie opisano w 1976 roku. Winorośl wytwarza resweratrol jako czynnik obronny przed atakiem grzyba Botritis cinerea, powodującego chorobę winogron, zwaną szarą pleśnią. Ze względu na swój charakter obronny resweratrol znajduje się w skórkach i pestkach owoców. Szczepy winorośli rosnące w umiarkowanym i deszczowym klimacie są bardziej podatne na porażenie przez tego grzyba niż uprawiane w korzystnych warunkach. Stwierdzono, że szczepy bardziej podatne na inwazję grzyba zawierają więcej resweratrolu, na przykład : pinot noir z Burgundii lub z doliny Niagary zawiera 10 mg/litr lub więcej tego związku.

Resweratrol występuje także w świeżych owocach winogron, ale tylko w skórkach i pestkach przez co jest praktycznie nieprzyswajalny. Suszone owoce zawierają śladowe ilości resweratrolu. W soku winogronowym i żurawinowym znajduje się go około dziesięciokrotnie mniej niż w winie. Mimo to, soki są wartościowym źródłem resweratrolu dla dzieci, kobiet w ciąży czy osób nie mogących pić wina.